Waga stresu

Zjawisko otyłości, jej przyczyn i konsekwencji stało się w ciągu ostatnich lat tematem bardzo popularnym, zarówno wśród naukowców, lekarzy, jak i psychologów. Przeprowadzone badania pozwalają w dużym stopniu zidentyfikować przyczyny nadmiernego jedzenia prowadzące do powstania otyłości, dzięki czemu można skutecznie z nią walczyć. Oprócz przyczyn genetycznych, fizjologicznych czy tych, związanych z nieprawidłowymi nawykami jedzeniowymi, ważną rolę w powstaniu otyłości odgrywają czynniki psychologiczne, szczególnie mała odporność na stres.

Jedzenie jest najprostszym i najbardziej dostępnym sposobem otrzymania zadowolenia, daje nam uczucie sytości, przyjemności, satysfakcji. Bardzo często dochodzi jednak do sytuacji kiedy zaspokaja ono nie tylko głód, ale także nasze potrzeby emocjonalne np. potrzebę bezpieczeństwa. Kojarzenie jedzenia z uczuciem bezpieczeństwa, spokoju, kontroli nad sytuacją wynosimy z okresu dzieciństwa (np. nakarmione niemowlę zasypia, przestaje płakać), lecz u człowieka dorosłego często przybiera szkodliwą formę i prowadzi do powstania otyłości.

We współczesnym świecie stres jest nieodłącznym elementem życia człowieka, doświadczamy go w pracy, w domu czy też w szkole. Bardzo często uczucie frustracji, napięcia, niepokoju próbujemy zredukować sięgając po jedzenie, które daje nam uczucie przyjemności i błogości. W ten sposób uczymy się „zajadać” stres, poprawiać sobie jedzeniem samopoczucie, a efektem ubocznym naszych zabiegów jest zwiększająca się masa ciała.

Przyrost wagi jednak często wiąże się z poczuciem winy, obniżonym nastrojem, poczuciem niemożności wyjścia z sytuacji i staje się kolejnym czynnikiem stresorodnym. W ten sposób dochodzi do powstania mechanizmu „błędnego koła”, w którym stres prowadzi do nadmiernego jedzenia, ono z kolei do otyłości, a ta do obniżonej samooceny i negatywnego obrazu własnego ciała.

Jeśli więc przyczyną otyłości jest stres, powodujący nadmierne jedzenie, jedynym sposobem uzyskania trwałych rezultatów kuracji odchudzającej jest identyfikacja źródeł stresu, oraz wypracowanie alternatywnych sposobów radzenia sobie z nim. Jedynie dzięki temu możemy uniknąć powtarzania automatycznej reakcji sięgania po jedzenie, utrwalonej poprzez doświadczenia z przeszłości i cieszyć się zdrowym, pięknym ciałem.

Ewelina Kowalczyk
psycholog kliniczny